CSI in de klei: dure jacht op Johnny B levert weinig op

Twintig brandstichtingen en pogingen daartoe waren er vorig jaar in en rond ’t Zandt. De rechter achtte er maandag drie bewezen in de zaak tegen Johnny B. Een schrale oogst voor een gigantisch onderzoek.

Die dreigbrieven aan noordelijke media en bij het onderzoek betrokken inwoners van ’t Zandt. Als die nou niet verstuurd waren, wat was er dan overgebleven van de zaak tegen ’de pyromaan’? Johnny B. ontkent dat hij de verzender is, maar de rechter vindt de DNA-sporen onder op de postzegels overtuigend genoeg om hem ervoor te veroordelen, samen met de branden tot netto vijftien maanden cel. De brieven zijn voor de rechter reden te veronderstellen dat hij in de toekomst wellicht opnieuw in de fout gaat.

In het tien ordners dikke dossier over de branden in ’t Zandt viel niet genoeg wettig en overtuigend bewijs te vinden om B. te veroordelen als pyromaan. Het heeft er alle schijn van dat hij bij meer branden betrokken was, maar dat is niet voldoende voor een veroordeling. Ook niet als je het bewijs opstapelt, en zo de zaken aan elkaar ’schakelt’. Zover wil de rechter niet gaan.

Dat moet voor politie en justitie in Groningen een onbevredigend sluitstuk zijn van maandenlang ’CSI in de klei’. Een heel scala bijzondere opsporingsmethoden is ingezet in de jacht. Taps, peilzenders, DNA-profielen, klantenkaartanalyses, schoenzoolafdrukken en observaties, variërend van schaduwen tot videocamera’s en soldaten met nachtkijkers. Alleen al in 2007 goed voor 44.300 manuren politiewerk (33 arbeidsjaren) en 250 duizend euro materiële kosten.

Wat heeft dat opgeleverd? Twee gedeeltelijke DNA-profielen gelden als bewijs in de bewezen branden en pogingen tot brandstichting. De tweede poging is met klassiek recherchewerk aangetoond: een papierprop in Johnny’s broekzak bleek van dezelfde rol te komen als een prop bij een brandende kaars.

Maar er is veel meer níét-bewezen verklaard. Videobeelden van Johnny’s huis: te wazig. Schaduwende agenten: te ver weg op het moment suprème. Gegevens van het peilbaken in zijn auto: onbruikbaar als bewijs. Zelfs bij het gevonden illegale vuurwerk is het papierwerk onvolledig.

 

Heeft de politie een flater geslagen? Veel meer dan een paar straten telt ’t Zandt niet, er wonen een paar honderd mensen. Maar dat is maar een klein deel van het verhaal. Juist omdát het dorp zo klein is, wilde de politie koste wat kost voorkomen dat onschuldige jongeren onnodig zouden worden opgepakt. Die zouden hun leven lang beschimpt worden.

Bovendien was het onderzoek lastig. Een brand vernietigt bewijs, en doordat er omzichtig kaarsen werden gebruikt om het vuurtje te stoken, had de dader uren de tijd om zich uit de voeten te maken. Een ’heterdaadje’ was dus niet makkelijk, sporen waren er weinig.

Dat er zo weinig overtuigend bewijs overblijft, komt ook omdat de politie haar onderzoek pas op het laatst helemaal op B. heeft toegespitst. Dat gebeurde al wel meer dan een maand voor zijn uiteindelijke aanhouding. Van andere verdachten wordt wel vermoed dat ze betrokken zijn, maar is niet genoeg bewijs om ze überhaupt aan te klagen.

Dat de inzet van zoveel agenten en geld niet heeft geleid tot een zware veroordeling, kan erop wijzen dat de rechtbank ook niet uitsluit dat er meerdere daders zijn. Maar bovenal woog de rechtbank het geleverde bewijs, en vond dat te licht. Dat is niet erg, want het gaat om het vinden van de waarheid en niet om het veroordelen van de verdachte. Volgende week zal duidelijk worden of er een hoger beroep komt. In dat eventuele appèl zal alleen deze vraag niet aan de orde komen: is hier niet wat al te kwistig gestrooid met belastinggeld?

Uit Sp!ts

Lees ook:Waarde vingerafdrukken nog nooit wetenschappelijk bewezen
Lees ook:Inval en spectaculaire arrestaties bij Dauphine vanwege oplichting
Lees ook:België waarschuwt: voetbal vatbaar voor omkoping
Lees ook:Geen uitspraak Kouwenhoven; Taylor bijna ontsnapt
Lees ook:Publieke omroep duikt op 9-11 complotten

5 reacties op “CSI in de klei: dure jacht op Johnny B levert weinig op

  1. Jan-Willem

    En ook de angst die in het dorp heerste. Die was natuurlijk groot. Het is een moeilijke vraag, maar: hoeveel mag het bestrijden daarvan kosten, geldt dan nog een kosten-baten-afweging?

      /   Beantwoorden  / 
  2. chris klomp

    In principe niet. Ik vind het kostenaspect bijzonder, maar niet heel erg relevant. Ik zie veel meer de enorme discrepantie tussen het beeld van ‘DE PYROMAAN’ en de uiteindelijke uitkomst. En dan met name de rol van politie, justitie en de media in het geheel.

      /   Beantwoorden  / 
  3. Jan-Willem

    Wat je wel moet zeggen is dat de branden in ieder geval gestopt zijn na zijn aanhouding (hoewel dat natuurlijk niet zegt dat hij verantwoordelijk is voor alle branden). Dat gegeven versterkt het gevoel van ´dé pyromaan´

      /   Beantwoorden  / 
  4. chris klomp

    Zeker waar.Hij heeft de schijn behoorlijk tegen. En het zou mij niet verbazen als hij ze ook allemaal aan heeft gestoken (al dan niet met hulp van anderen).

    Maar je kunt en mag iemand niet op basis van een gevoel veroordelen. Dat is nu juist de makke in deze hele zaak. Er is een beeld geschetst en vervolgens is er een gigantische bal gaan rollen. Die bal rolt maar door, niet langer in gang gehouden door de waarheid, maar door beeldvorming.

    Dat is in mijn optiek een enge dynamiek (die je trouwens ook bij de hiv-zaak zag)

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.