The Economist debat: ontwikkelingshulp werkt niet

‘Alleen vrijhandel kan arme landen rijker maken’ was de stelling gisteren in Amsterdam bij een interessante paneldiscussie van weekblad The Economist. Het publiek liep uiteen van een deriviatenhandelaar van ABN Amro tot een directielid van hulporganisatie Oxfam.

De Oegandese journalist Andrew Mwenda had voor de laatste een vervelende mededeling: ontwikkelingshulp werkt averechts.

‘Toen Oeganda op een bepaald moment veel ontwikkelingshulp kreeg vanwege de succesvolle aidsbestrijding, meldden zich 800 niet-gouvermentele organisaties’, vertelde Mwenda, één van de vier panelleden. ‘Het geld is spoorloos verdwenen door corruptie. Als ontwikkelingshulp zou helpen, zou Afrika ondertussen één van de rijkste continenten zijn. Ontwikkelingshulp zorgt voor verkeerde prikkels voor de machthebbers. Die investeren niet in het land, want als er hongersnood of een andere ramp uitbreekt, komt het westen wel weer over de brug.’ Op de vraag van een vermogensbeheerder of er nog wat te halen valt in het centraal Afrikaanse land ten zuiden van Soedan tussen Kenia en Kongo, antwoorde Mwenda: ‘Komt u maar met 500 miljoen euro naar Oeganda. Uit alle hoeken en gaten komen ineens lieden die het geld uit uw handen trekken zonder dat u weet waar het blijft.’

Twee panelleden geloofden niet in vrije handel, maar econoom Sweder van Wijnbergen wist simpel uit te leggen waarom The Economist voor een groot deel gelijk heeft. De belangrijkste aanjager van groei en welvaart is export, zie China, India of Vietnam. Wie wil exporteren, moet niet te hoge importheffingen opleggen, want dat schrikt buitenlandse bedrijven en regeringen die kunnen helpen bij de export af. Het stukje bij beetje afbouwen van tariefmuren en handel zo vrij mogelijk maken, is dus zeer belangrijk voor meer welvaart. “Geen enkele opkomende economie heeft dat niet zo gedaan,” aldus Van Wijnbergen.
Toch gaat de theorie voor Afrika niet helemaal op door de aidspandemie. “Geen land kan de kosten opbrengen die nodig zijn voor het zorg dragen van de zieken als 20% van de bevolking aids heeft. Zelfs een westers land zou dat niet lukken,” zei Van Wijnbergen.
In mei is er weer een discussiepanel.

Lees ook:‘Rienk, we’re going to Uganda’
Lees ook:Consumentenvertrouwen eindelijk ontdooid
Lees ook:China bouwt betuweroutes in Afrika
Lees ook:Chinese leider Hu schiet raak op olie-safari in Afrika
Lees ook:Bankenclub haat zwart geld

7 reacties op “The Economist debat: ontwikkelingshulp werkt niet

  1. Lange Frans

    tja…

      /   Beantwoorden  / 
  2. Joost Joost

    Zie je nu wel, handel is de oplossing. Nu we dat weten, kan meteen die subsidiesubsidiekraan dicht. En de ontwikkelingshulp in de gracht.

      /   Beantwoorden  / 
  3. Semtext

    Natuurlijk helpt veel ontwikkelingshulp niet en soms zelfs averechts. Maar (Joost); het is wel erg makkelijk daarom alle goede doelen ‘in de gracht te gooien’.

    Concreet zinnig voorbeeld: president Moi van Kenia is 2 jaar gelee, na decennia dictatuur, zijn ijzeren greep verloren door democratische verkiezingen: in de regering zitten nu voornamelijk mensen die eerder voor NGO’s zoals Unicef werkten. Door die clubs hebben deze nieuwe ministers veel kennis en ervaring opgedaan met goed bestuur, democratie, anti-corruptie policy en beter onderwijs etc.

    Met andere woorden: het effect is niet altijd direct aanwijsbaar, maar het werk van NGO’s kan wél zinnig zijn. Uganda is inderdaad wel ene voorbeeld van een land dat drijft op ontwikkelingsgeld en dat kan niet de bedoeling zijn.

    Alle moderne ontwikkelingssteun is er daarom ook op gericht, om nieuwe nuttige projecten op weg te helpen, maar door de mensen aldaar te laten uitvoeren en op lange termijn dragen (ownership).

    Dat neemt niet weg dat het geld wat er in de internationale ontwikkelingswereld omgaat, per definitie een lachertje is vergeleken met een doordeweeks contractje van bijv. Shell. De Multinationals regeren de wereld – laat die paar goede doelen ‘de steken’ die grote bedrijven laten vallen (Aids bestrijding, onderwijs, sanitaire voorzieningen) uitvoeren!

      /   Beantwoorden  / 
  4. Wouter

    Handel is inderdaad een goede oplossing. Toch zie ik het er niet snel van komen dat alle Europese landbouwsubsidies worden afgeschaft. Laten we zelf een klein druppeltje op die gloeiende plaat gooien door Fair Trade producten te kopen. Betaal een eerlijke prijs, waarbij mens of milieu niet wordt uitgebuit en mensen in ontwikkelingslanden krijgen een kans om zelf iets op te bouwen. Zo worden/blijven ze niet afhankelijk van ontwikkelingshulp. Het is natuurlijk maar een heel klein begin, maar dat lijkt me beter dan cynisch te worden en de mensen in de ontwikkelingslanden maar helemaal aan hun lot over ta laten.

      /   Beantwoorden  / 
  5. Danielle

    Zou vrijhandel niet een ideale oplossing zijn voor ontwikkelingslanden, maar dan wel vrijhandel op voorbehouden? of is dat niet mogelijk?

    Open vrijhandel lijkt me geschikt op plaatsen waar mensen hulp hard nodig hebben. Maar op alle site’s over dit onderwerp lees ik dat het er maar net aan ligt wat de regering van zo’n land doet met de hulp.

    Kan iemand mij helpen met mijn vragen?

    Groetjes Danielle Koolmoes

      /   Beantwoorden  / 
  6. Robin

    Nu wordt vergeten dat vrije handel ook nadelen heeft. Voor ontwikkelingslanden kan een vrije handelspolitiek juist zeer nadelig zijn. Opkomende bedrijfstakken hebben hierdoor juist meer concurrentie, waardoor de groei alleen maar vertraagd! Een vrijhandel biedt wat dat betreft helemaal geen goeie hulp.

    Groet,

    Robin A.

      /   Beantwoorden  / 
  7. seine hakkers

    Vrijhandel kan volgens mij wel werken. Maar de problemen zijn veel groter dan dat we hier in een blog kunnen oplossen.
    Ik denk dat het grootste probleem is: Het gebrek aan kennis in de arme landen. En als die kennis al aanwezig is zal het in een dergelijke omgeving niet blijven. In eerste instantie denk ik aan scholing Agrarisch en Ambachten. Maar daarnaast ook stabiliteit en veiligheid door correct politieapparaat. Democratie vind ik persoonlijk overgewaardeerd als het gemiddelde opleidingsniveau laag is.
    Vrijhandel komt daarna pas aan bod.
    Trek voor zo’n project 2 generaties uit en heeeeel veel geld en je hebt resultaat.

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.